Budowa stawu ramiennego

Staw ramienny charakteryzuje się rozbudowaną strukturą anatomiczną i dużą ruchomością, gdyż jest stawem kulistym, a to umożliwia ruch w wielu kierunkach. Budowa stawu ramiennego składa się z dużej głowy kości ramiennej i znacznie mniejszego od niej wydrążenia stawowego łopatki. Powierzchnię wydrążenia powiększa nieco obrąbek stawowy, który stabilizuje staw, tak samo zresztą, jak grupa mięśni i ścięgien otaczających ramie tzw. stożek rotatorów.

Uszkodzenie pierścienia rotatorów

Główną funkcją mięśni i ścięgien tworzących ten kompleks jest stabilizacja głowy kości ramiennej w stawie, wykonywanie ruchów obrotowych oraz wznos kończyny. Przyczyną uszkodzenia pierścienia rotatorów mogą być:

• Zmiany zwyrodnieniowe w obrębie elementów tworzących staw,
• Kumulujące się mikrourazy, które powstają najczęściej w wyniku częstego wykonywania ruchów i czynności z niesionym ramieniem,
• Nagły uraz powstały w wyniku upadku na wyprostowaną kończynę.

Objawy uszkodzenia pierścienia rotatorów

• ból (także w nocy)
• ograniczenie ruchomości
• osłabienie siły mięśniowej
• trzeszczenia i przeskakiwania podczas ruchu

Diagnostyka polega głównie na wywiadzie lekarskim i badaniu, zarówno klinicznym, jak i obrazowym (USG, MRI, TK).

Leczenie uszkodzenia stożka rotatorów pochodzenia zwyrodnieniowego leczy się zachowawczo poprzez rehabilitację ruchową i fizykoterapię. Leczenie artroskopowe stosuje się przy uszkodzeniach spowodowanych urazem.

Uszkodzenie obrąbka stawowego typu SLAP

Jest to uszkodzenie przyczepu ścięgna głowy długiej mięśnia dwugłowego ramienia do panewki i obrąbka stawowego. Uszkodzenie obrąbka typu SLAP można podzielić na 4 typy:

• Zwyrodnienie bez cech niestabilności
• Oderwanie górnej części obrąbka od panewki
• uszkodzenie typu „rączki od wiadra”
• pęknięcie typu „rączki od wiadra”, która rozszerza się na ścięgno bicepsa.

Większość uszkodzeń tego typu wywołanych jest nawarstwiającymi się mikrouszkodzeniami, znacznie rzadziej spowodowane jest bezpośrednim urazem np. bardzo silnym pociągnięciem za ramię.

Objawy uszkodzenia obrąbka typu SLAP

• odczucie blokowania i przeskakiwania
• ograniczenie ruchomości
• ból podczas ruchu
• spadek siły mięśni obręczy barkowej

Diagnostyka i leczenie:

Podstawą rozpoznania jest wywiad, badanie funkcjonalne oraz obrazowe. Leczenie uzależnione jest od typu uszkodzenia. Uszkodzenia II III i IV leczy się zazwyczaj operacyjnie.

Zespół ciasnoty podbarkowej

Zespół ciasnoty podbarkowej stanowi ponad połowę wszystkich patologii w obrębie tego stawu. Patologie te zlokalizowane są w przestrzeni podbarkowej i mają związek z koletką podbarkową i ścięgnami mięśni stożka rotatorów. Schorzenie to wywołane jest wykonywaniem ruchów ponad głową, które powodują uszkodzenia pierścieni rotatorów, a to w efekcie prowadzi do stanu zapalnego i zwężenia przestrzeni podbarkowej. Inną przyczyną powstania ciasnoty jest osłabienie mięśnia nadgrzebieniowego w stosunku do mięśnia naramienego, który pociąga głowę kości ramiennej zmniejszając przestrzeń podbarkową.

Objawy zespołu ciasnoty podbarkowej:

• ból ostry, przechodzący w przewlekły (najczęściej podczas wznosu miedzy 70 a 120 stopni)
• ograniczenie ruchomości w wyniku dolegliwości bólowych

Diagnostyka
Polega na wywiadzie wraz z wykonaniem testów klinicznych np. Jobe`a, Hawkins`a. Pomocne jest także badanie obrazowe.

Leczenie
Stosuje się przede wszystkim leczenie zachowawcze, na które składa się odpoczynek, ograniczenie aktywności sportowej, stosowanie leków przeciwzapalnych. Głównym elementem leczenia jest fizjoterapia oparta przede wszystkim na ćwiczeniach.

Zwichnięcie stawu ramiennego

Jest główną przyczyną niestabilności, powstającej w wyniku niewyleczenia urazu, który spowodował przemieszczenie się głowy kości ramiennej względem panewki. Do zwichnięcia stawu ramiennego dochodzi zwykle w wyniku upadku, szarpnięcia lub patologii budowy stawu ramiennego.

Objawy zwichnięcia stawu ramiennego

• ograniczenie ruchomości
• silny ból
• zauważalne zagłębienie pod wyrostkiem barkowym w wyniku przemieszczenia się głowy kości ramiennej.

Diagnostyka opiera się przede wszystkim na wykonaniu RTG. Następnie w celu określenia uszkodzeń, do jakich doszło w wyniku urazu, zaleca się wykonanie dokładniejszych badań obrazowych.

Leczenie
Podstawę stanowi unieruchomienie, odciążenie kończyny i odpoczynek. Leczenie wspomóc można fizykoterapia, następnie po kilku tygodniach stopniowo uruchamiamy kończynę, stosując odpowiednie zabiegi kinezyterapii.